شنبه 16 مهرماه، زمین از میان توده غبارهای برجای مانده از دنباله دار جیاکوبینی- زینر عبور خواهد کرد و حاصل آن می تواند طغیان شهاب های اژدهایی باشد.
بیل کوک از مرکز شهاب های ناسا در این باره می گوید: (( ما پیش بینی می کنیم که تا بیش از 750 شهاب را بتوان در ساعت دید. زمان اوج بارش مناسب برای ساکنان خاورمیانه، شمال آفریقا و بخش هایی از اروپاست.))
هر 6/6 سال یکبار دنباله دار جیاکوبینی- زینر از مناطق درونی منظومه شمسی عبور می کند. این دنباله دار در هر بار ملاقات رشته هایی از غبار را از خود برجا می گذارد که در طول زمان شبکه ای از غبارها را در فضا تشکیل داده اند که زمین هر سال در اواسط مهرماه با آنها ملاقات می کند.
تصویری از دنباله دار جیاکوبینی- زینر در سال 1998 که توسط منجمان رصدخانه کیت پیک تهیه شده است.
در اغلب اوقات زمین از میان فضاهای خالی بین این رشته ها عبور می کند و شاید برخورد های خفیفی با کناره های این توده ها داشته باشد. اما هر از چند گاهی زمین به طور کامل از درون یکی از این توده ها عبور می کند و این دقیقا همان هنگامی است که ساکنان زمین شاهد وقوع یک آتش بازی حسابی در آسمان می شوند.
امسال می تواند یکی از این سال ها باشد. کارشناسان در ناسا و سایر مناطق جهان در این زمینه توافق دارند که زمین در 16 مهرماه از میان بیش از 3 رشته از این غبارها عبور خواهد کرد. این ملاقات های چندگانه باعث خواهد شد تا چندین مورد اوج بارش از ساعت 1600 به وقت جهانی اتفاق بیفتد که اوج آن بین ساعت های 1900 تا 2100 به وقت جهانی پیش بینی می شود.
اما کارشناسان در مورد تعداد شهاب های قابل مشاهده در این بارش مطمئن نیستند که علت اصلی آن ملاقات نزدیک دنباله دار مذکور با مشتری در اواخر دهه 1880 است. در آن هنگام میدان گرانشی قدرتمند مشتری باعث بروز تغییراتی در مدار این دنباله دار شد که این تغییرات به نوبه خود باعث بروز ابهاماتی در مورد مکان دقیق توده هایی که دنباله دار پس از آن از خود برجای گذاشته است می شود. مدل های مقایسه ای، مکان این توده ها را در مکان هایی اندکی متفاوت از هم پیش بینی می کنند و از همین رو تعداد شهاب های قابل مشاهده از چند ده شهاب تا چند صد شهاب در ساعت متفاوت است.
مدل های توده های غبار دنباله دار جیاکوبینی- زینر وقوع چند مورد اوج بارش پی در پی را از ساعت 1600 تا 2100 به وقت جهانی در 8 و 9 اکتبر پیش بینی می کند.
یکی از برجسته ترین کارشناسان در این زمینه پائول ویجرت از دانشگاه اونتاریوی غربی است که اعتقاد دارد تعداد شهاب ها می تواند به یک هزار شهاب در ساعت نیز برسد، که در این صورت دیگر اطلاق عنوان بارش شهابی اژدهایی شاید خیلی صحیح نباشد و می توان آن را طوفان شهابی اژدهایی نامید. و این اولین باری نخواهد بود که چنین رویدادی اتفاق می افتد. ملاقات نزدیک زمین با رشته های غبار در سال های گذشته باعث رویت بیش از 10 هزار شهاب اژدهایی در ساعت در سال های 1933 و 1946 و طوفان های به مراتب ملایم تری در سال های 1985، 1998 و 2005 شده است.
امتداد شهاب های باقیمانده از دنباله دار جیاکوبینی- زینر به صورت فلکی اژدها ختم می شود که از همین رو این شهاب ها با عنوان شهاب های اژدهایی شناخته می شوند. شهاب های اژدهایی جز آهسته ترین شهاب ها هستند که با سرعت حدود 20 کیلومتر بر ثانیه با جو زمین برخورد می کنند. سرعت پایین شهاب های اژدهایی احتمال صدمه زدن آنها را به ماهواره ها و کاوشگرهای مستقر در مدار زمین کاهش داده و از نظر دیداری متمایز می کند.
کوک می گوید: ((دیدن عبور آهسته ی یک شهاب اژدهایی از میان آسمان منظره ای زیبا است.))
اما متاسفانه بسیاری از شهاب های اژدهایی امسال نادیده خواهند ماند. در ابتدا باید متذکر شد که شهاب های اژدهایی کمنور هستند و علاوه بر آن شهاب های اژدهایی امسال باید با نور ماه تقریبا کامل هم مبارزه کنند. درخشش ماه در آسمان باعث خواهد شد تا ساکنان خاورمیانه، شمال آفریقا و اروپا 2 تا 10 برابر کمتر از اعداد پیش بینی شده شهاب ببینند. و البته اوضاع برای ساکنان آمریکای شمالی به مراتب بدتر خواهد بود چرا که در آن هنگام شهاب ها باید با نور خورشید مبارزه کنند که طبیعتا شانسی برای پیروزی نخواهند داشت!
تصویری از آسمان تاریک در میان روز که توسط بالون هلیومی در ارتفاع بسیار زیاد در 12 شهریور امسال تهیه شده است.
البته این مشکلات هم نتوانسته مانع از اشتیاق گروهی از دانش آموزان مقطع راهنمایی و دبیرستانی اهل بیشاپ کالیفرنیا شود. آنها قصد دارند این بارش شهابی را از استراتوسفر زمین، جایی که حتی در میان روز هم تاریک است، مشاهده نمایند.
این گروه 15 نفره به سرپرستی تونی فیلیپس موسس و گرداننده ی وبسایت مشهور اسپیس ودر، از ماه مه سال 2011 در حال ارسال بالن های هلیوم به کناره های فضا هستند. این بالون ها به جایی می روند که بیش از 95% جو زمین در زیر آن قرار می گیرد، و به همین خاطر منظره ی آسمان همچون مناظر آسمانی است که از کاوشگرهای فضایی دیده می شود و چه جایی بهتر از این مکان برای رصد یک بارش شهابی؟
کوک در این باره می گوید: ((این دانش آموزان قرار است یکی از دوربین های مخصوص نور کم را همراه بالون خود به فضا بفرستند. و من امیدوارم که آنها بتوانند از چند آذرگوی اژدهایی تصویر تهیه کنند تا ما بتوانیم آنها را مورد بررسی قرار دهیم. این شهاب ها تنها شهاب هایی خواهند بود که ما از آمریکا خواهیم دید!))
منبع: ناسا
ثبت نام در اشتراک گذاری این نظر
