همه می دانند که نور ماه که بر سینه برف تازه بر زمین نشسته می تابد باعث درخشش خیره کننده ی برف ها میشود.
این گفته همواره درست است مگر هنگام ماه گرفتگی!
سه شنبه 21 دسامبر یا همان شب یلدای خودمان که مصادف با آخرین روز پاییز بود دقیقا همین اتفاق افتاد و ماه تقریبا از وسط سایه زمین عبور کرد. در طی 72 دقیقه ی ترسناکی که ماه به طور کامل گرفت، برف های تازه بر زمین نشسته در آمریکای شمالی به رنگ کهربایی درآمدند و سایه ها قرمز رنگ شدند.

تصویری زیبا از مراحل خسوف 30 آذر بر فراز شهر تنریف در جزیره قناری. تصاویر بیشتر را در اینجا ببینید.
این گرفت ساعت 11:03 سه شنبه 30 آذر به وقت ایران و هنگامی آغاز شد که ماه در کشورمان در آسمان حضور نداشت. در این هنگام سایه ی قرمز و سیاه زمین برای اولین بار صورت ماه را گاز گرفت! پس از آن حدود 1 ساعت طول کشید که این گاز کوچک کل قرص ماه را بپوشاند و در خود ببلعد. گرفت کامل ماه ساعت 12:11 آغاز شد و 72 دقیقه به طول انجامید. ساعت 12:47 دقیقه هنگامی بود که دیگر هیچ کس در آمریکای شمالی نمیتوانست به ماه نگاهی نیندازد چرا که در آن زمان ماه در اوج گرفت قرار داشت و به رنگ فوق العاده ی قرمز مسی دیده میشد.

اما چرا قرمز؟
یک سفر سریع به ماه میتواند شما را به جواب برساند: خودتان را در حالی تصور کنید که بر روی دشتی غبار آلود در ماه ایستاده اید و به آسمان نگاه میکنید. زمین در بالای سرتان قرار گرفته است و کاملا در تاریکی فرو رفته است چرا که دقیقا جلوی خورشید قرار گرفته و آن را در پشت خود پنهان کرده است. گرفت در حال وقوع است. شما شاید در این حالت انتظار داشته باشید که زمین را کاملا تیره مشاهده کنید، اما اینگونه نیست. حاشیه ی زمین شعله ور است! در حین اینکه شما به زمین نگاه میکنید در واقع شاهد تمامی طلوع و غروب هایی که بر روی آن به وقوع می پیوندد هستید همه ی آنها با هم. این همان نور خورشید است که پس از شکسته شدن توسط جو زمین سر از پشت زمین در آورده است. این نور خارق العاده وارد قلب سایه ی زمین میشود و درون سایه ی آن را مملو از رنگ قرمز مسی میکند و در نتیجه باعث میشود ساکنان روی زمین، ماه گرفته را همچون گویی قرمز ببینند.
حالا از توهم خارج شوید! اگر بر روی زمین برگردیم ماه گرفته ای را خواهیم دید که برف های زمستانی را با رنگی غیر عادی رنگ آمیزی کرده است، برف ها آن درخشش همیشگی زیر نور ماه را ندارند اما بسیار زیبا هستند.
افسوس که این پدیده ی نجومی زیبا را ندیدیم! اما عکس هایش را که میتوانیم ببینیم! برای مشاهده تصاویر این ماه گرفتگی به اینجا مراجعه کنید.
یک چیز دیگر که شاید دلتان را بیشتر به درد بیاورد: به نظر شما وقوع ماه گرفتگی در شب یلدا چقدر نادر است؟ خوب همگی میدانیم که ماه گرفتگی در نیمکره شمالی پدیده ی رایجی است. در طی 10 سال گذشته تنها در آمریکا سه ماه گرفتگی کامل به وقوع پیوسته است. اما وقوع ماه گرفتگی آنهم درست در شب یلدا پدیده ای نادر است، اگر نگاهی به تقویم رویدادهای پنج هزار ساله ی ناسا بیندازیم می بینیم که آخرین بار در سال 1638 میلادی بود که ماه در شب یلدا گرفت! حالا کمی هم تسلی خاطر بدهیم: برای اینکه بار دیگر شاهد یک خسوف در شب یلدا باشید نیاز نیست 372 سال صبر کنید، در شب یلدای سال 2094 میلادی ماه بار دیگر خواهد گرفت. (راستی حین نوشتن این مطلب یاد یک خبر و پیش بینی پزشکی افتادم که میگفت تا پایان قرن بیست و یکم میانگین سن افراد روی کره زمین به بیش از صد سال میرسد. ان شاء الله صد سال عمر کنید و شب یلدای صد و چند سالگیتان یک ماه گرفتگی ببینید!)
منبع: ناسا




