صفحه اصلی پدیده های نجومی پدیده ها خورشید گرفتگی 14 دی: بهترین خورشید گرفتگی 8 سال آینده ی ایران

خورشید گرفتگی 14 دی: بهترین خورشید گرفتگی 8 سال آینده ی ایران

نامه الکترونیک چاپ PDF

تنها 4 روز پس از آغاز سال نوی میلادی در حالیکه آتش بازی های گرامیداشت آغاز سال 2011 به تازگی پایان یافته است، این بار نوبت آسمان است که یک آتشبازی به سبک خودش راه بیندازد. 14 دی ماه در حالیکه تنها دو هفته از وقوع ماه گرفتگی کامل در آمریکا میگذرد، نگاه میلیون ها نفر در اروپا، آفریقا و آسیا معطوف به آسمان خواهد شد: این بار برای نگاه به یک خورشید گرفتگی جزئی مهیج. بسته به موقعیت مکانی ناظران، ماه در مدت زمان نزدیک به 3 ساعت بیش از 80% قرص خورشید را خواهد پوشانید. در ایران این مقدار بین 15 درصد در جنوب تا نزدیک به 60 درصد در شمال غرب متغیر خواهد بود.

گرفت خورشید در زنجان از ساعت 11:14 آغاز خواهد شد و خورشید به تدریج در پشت ماه پنهان خواهد شد تا هنگامیکه حداکثر میزان گرفت خورشید در ساعت 12:45 به 44 درصد برسد. این کسوف در زنجان در ساعت 14:13 به پایان خواهد رسید.


مراحل خورشید گرفتگی 31 مه سال 2003 در شهر وین اتریش

برای بسیاری از ساکنین غرب اروپا و آفریقا خورشید گرفته طلوع خواهد کرد و این فرصتی برای عکاسان نجومی است تا تصاویری زیبا از خورشید گرفته همراه با پیش زمینه ای زیبا از مناظر زمینی تهیه کنند.

برخلاف خورشید گرفتگی کامل که تنها در بخشی محدود از کره ی زمین قابل رویت است، خورشید گرفتگی جزئی از ناحیه ی وسیعی از زمین قابل رویت است و تنها مقدار گرفت در نواحی مختلف متفاوت است. به هر میزان که شما به محل وقوع بیشترین میزان گرفت نزدیک باشید، که در گرفت 14 دی در شمال سوئد است، به همان میزان قادر خواهید بود ((گاز گرفتگی)) بزرگتری را بر روی خورشید ببینید. ساکنان اروپا باید این فرصت را غنیمت بشمارند چرا که دیگر تا 20 مارس 2015 فرصتی برای دیدن کسوفی جزئی با این میزان گرفت نخواهند داشت. البته ایرانیان و صد البته اهالی زنجان باید این فرصت را بیشتر غنیمت بشمارند. چرا که خورشیدگرفتگی بعدی با این میزان گرفت 8 سال بعد در دی 1397 روی خواهد داد که حداکثر میزان گرفت 80 درصد در آب های جنوب شرق ایران خواهد بود. خیلی راحت تر بخواهم بگویم تا آبان سال 1401 شمسی دیگر هیچ کسوف جزئی با این میزان گرفت در زنجان روی نخواهد داد!


خورشید گرفتگی 14 دی که در بخش های وسیعی از آسیا، اروپا و آفریقا قابل مشاهده است. در این تصویر خطوط آبی حداکثر میزان گرفت، خطوط سبز زمان اوج گرفت را به زمان جهانی (UT) و خطوط صورتی مکانهایی که در آن کسوف هنگام طلوع خورشید آغاز (سمت چپ) و هنگام غروب خورشید پایان می یابد (راست) را نشان میدهند.

افرادی که نظاره گر خورشید گرفتگی هستند باید بسیار مراقب باشند: نگاه مستقیم به خورشید در هر زمانی خطرناک است، چه هنگام خورشید گرفتگی کلی و جزئی و چه در سایر اوقات. تنها فرقی که یک کسوف جزئی دارد در این است که مردم را ترغیب به نگاه کردن به خورشید میکند کاری که آنها در سایر اوقات انجام نمیدهند. حاصل این کار در وهله اول مشاهده لکه های سیاه هنگام نگاه کردن به سایر اشیا و تار دیدن و در ادامه کاهش شدید توانایی چشم و کوری های موقتی یا دائمی است.

خوشبختانه روش های بسیار ساده ای برای لذت بردن از این نمایش زیبای آسمانی وجود دارد. شما میتوانید از عینک های مخصوص رصد خورشید که به سادگی در بازار یافت میشوند و مجهز به فیلترهای مناسب جهت رصد خورشید هستند استفاده کنید. همچنین شیشه های قوسی تیره ی جوشکاری برق شماره های 13 و 14 نیز برای مشاهده خورشید مناسب اند. (فراموش نکنید که عینک های آفتابی به هر میزان هم که تیره باشند به هیچ وجه برای رصد خورشید و خورشیدگرفتگی مناسب نیستند.) ساده ترین روش استفاده از پروژکتور نقطه ای است. در این دستگاه ساده شما ابتدا روی یک قطعه مقوا سوراخی کوچک ایجاد میکنید و آن را روی به خورشید میگیرد و در فاصله 1 متری آن صفحه ای دیگر قرار میدهید تا تصویر روی آن تشکیل شود. برای آنکه کیفیت کارتان بالا رود میتوانید فضای بین دو مقوا را بپوشانید (مثلا این کار را با استفاده از یک قوطی بلند انجام دهید.) اگر سوراخ ایجاد شده کوچک باشد تصویر ایجاد شده واضح ولی کمنور خواهد بود. اگر سوراخ بزرگ باشد تصویر کدر اما پرنور خواهد بود. در شکل زیر میتوانید این روش ساده را مشاهده کنید.


استفاده از پروژکتور نقطه ای ساده ترین راه برای لذت بردن از یک خورشید گرفتگی جزئی است.

روش های ابتدایی دیگری هم وجود دارند: مثلا اگر در منزلتان اتاقی نورگیر وجود دارد که پرده های آن دارای سوراخ های کوچک است و نور از درون این سوراخ ها عبور میکند همین سوراخ ها کار را برای شما انجام میدهند! و شما میتوانید خورشید گرفته را روی زمین اتاق مشاهده کنید. یک روش دیگر هم که در زیر تصویری از آن مشاهده میکنید نیاز به توضیح بیشتر ندارد!


استفاده از کف گیر هم میتواند روشی در نگاه کردن غیر مستقیم به خورشید گرفتگی جزئی باشد!

همانطور که میدانید خورشیدگرفتگی تنها هنگامی اتفاق می افتد که ماه نو باشد و در همین حین از مقابل خورشید عبور کند. این پدیده هر از چندگاهی اتفاق می افتد و با هربار نو شدن ماه نباید انتظار یک خورشید گرفتگی را داشت. چرا که صفحه ی گردش ماه به دور زمین با صفحه گردش زمین زاویه ای 5 درجه را میسازد که تنها در نقطه هایی موسوم به ((گره)) این دو صفحه همدیگر را قطع میکنند. بنابراین در بسیاری از اوقات زمین اصلا وارد سایه ی ماه نمیشود.

در طی سه سال گذشته منجمان آماتور قادر بودند در یک بخش از زمین یک کسوف کلی را مشاهده کنند. اما در سال 2011 هیچ خورشید گرفتگی کلی روی نخواهد داد.

بنابراین لازم است تا آنجا که میتوانید از این پدیده ی نجومی زیبا لذت ببرید!

 


منبع: Skyandtelescope.com

 

نظرات (0)Add Comment

نظر خود را وارد کنید
کوچکتر | بزرگتر

security code
حروف در حال نمایش را بنویسید


busy
آخرین به روز رسانی ( چهارشنبه ۰۴ اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۵:۱۳ )