طوفانی درخشان بر روی زحل

سیارات غول پیکر منظومه شمسی اکنون مناظر استثنایی برای مشتاقان رقم میزنند و برای آنهایی که به تازگی تلسکوپ یا چشمی جدید خریده اند (یا هدیه گرفته اند!) مکان این دو جرم در آسمان بسیار مناسب است.

در مشتری این روزها نوار استوایی جنوبی در حال ظهور دوباره است و تقریبا به شکل قبلی اش بازگشته است. مشتری را به راحتی میتوان در شب های زمستانی پس از غروب خورشید در جنوب آسمان یافت.

نمایی از طوفان دراماتیکی که بر روی زحل شکل گرفته است. این تصویر در 4 دی با استفاده از یک CCD و تلسکوپ 12/5 اینچ بازتابی تهیه شده است.

در همین حال، یک طوفان سفید جدید بر روی زحل شکل گرفته است. شاید ارباب حلقه های منظومه شمسی از اینکه مدتی همه ی توجهات به مشتری بود احساس ضعف میکرد و خواسته خودی نشان دهد!

این طوفان که برای اولین بار توسط منجمانی در ژاپن در اواخر آذر ماه شناسایی شد اکنون درازایی به اندازه ی 100 درجه ی طول جغرافیایی در شمال خط استوای زحل دارد (عرض جغرافیایی این طوفان بر روی زحل برابر 34 درجه است).

زحل اکنون در ارتفاع مناسب در جنوب شرق آسمان پیش از طلوع خورشید و در سمت راست و بالای سیاره ی درخشان زهره قرار دارد. هنگام مشاهده این عارضه به تغییرات سریع شکل و اندازه ی آن توجه کنید. در اینجا جدولی از زمان های دقیق عبور این طوفان از سمت رو به زمین زحل در طی چند روز آینده بر حسب زمان ایران ارائه شده است. بدیهی است که این عارضه در زمان هایی که زحل در آسمان ایران قابل رویت بوده و این طوفان در سمت رو به زمین آن در این هنگام قرار داشته باشد، قابل رویت خواهد بود. با توجه به مدت حرکت وضعی زحل که برابر 10 ساعت و 39 دقیقه و 19 ثانیه است شما قادر به محاسبه زمان عبور این طوفان خواهید بود در سایر اوقات خواهید بود.

تاریخ	ساعت
26 دی	01:40
26 دی	12:20
26 دی	23:00
27 دی	09:38
27 دی	20:18
28 دی	06:57
28 دی	17:36
29 دی	04:15
29 دی	14:55
30 دی	01:34
30 دی	12:13
30 دی	22:53
1بهمن	09:32
1 بهمن	20:11
2 بهمن	06:51
2 بهمن	18:00
3 بهمن	04:09
3 بهمن	14:39
4 بهمن	01:28
4 بهمن	12:07
4 بهمن	22:47
5 بهمن	09:26
5 بهمن	20:05
6 بهمن	06:45
6 بهمن	18:24
7 بهمن	04:03
7 بهمن	14:43

این آشفتگی روی زحل همانند آنچه که در اوایل سال میلادی جاری توسط منجمان آماتور مشاهده شد نیست. آن طوفان در ناحیه ای در کمربندهای عرضی جنوبی زحل که با نام ((محله ی طوفان ها)) شناخته میشود، شکل گرفته بود.

تامس دابین منجم باتجربه به این نکته اشاره دارد که آخرین باری که چنین طوفان بزرگی بر روی زحل شکل گرفت سال 1994 بود که البته آن طوفان نسبت به طوفان فعلی تضاد رنگی بسیار کمتری با نواحی اطرافش داشت. به راحتی میتوان گفت که آشفتگی فعلی درخشانترین ویژگی حال حاضر بر روی زحل است و از این نظر حتی میتوان آن را رقیبی برای حلقه های زحل دانست. بنابر این اگر قادرید با تلسکوپتان حلقه های زحل راببینید به احتمال زیاد خواهید توانست این طوفان را هم بر روی زحل ببینید.

اگر این روزها زحل را در آسمان صبحگاهی رصد نکرده اید، حتما نگاهی به آن بیندازید. در صبحگاه 12 دی هنگامی که طوفان شکل گرفته روی زحل رو به زمین قرار گرفت به راحتی با اکثر تلسکوپ های آماتوری قابل رویت بود. البته آن قدرها هم که در این تصویر پردازش شده به نمایش در آمده است، روشن نیست. دون پارکر در فلوریدا این تصویر را با استفاده از یک تلسکوپ بازتابی 16 اینچ تهیه کرده است. این تصویر وارونه است.

کاوشگر کاسینی ناسا هم که در حال گردش به دور زحل است از کنار حلقه های زحل شاهد این ابرهای کدر و آشفته است و یکی از تصاویری که چند روز پیش از این ناحیه تهیه کرده است را در بالا مشاهده میکنید. این تصویر در سوم دی ماه گرفته شده و در ششم دی ماه به زمین ارسال شده است. با مراجعه به وبسایت این کاوشگر میتوانید تصاویر جدیدتر را مشاهده نمایید.