سه شنبه 12 ژوئیه (21 تیر)، نپتون اولین گردش کاملش را به دور خورشید از هنگام کشف شدن در نیمه شب 23-24 سپتامبر 1846 به پایان رساند.
یک سال بر روی نپتون تقریبا 165 سال زمینی طول میکشد. فاصله تقریبی این سیاره از خورشید 4/5 میلیارد کیلومتر است که تقریبا 30 برابر فاصله زمین از خورشید است.
این 4 تصویر با فاصله 4 ساعت از همدیگر توسط دوربین میدان دید باز شماره 3 تلسکوپ فضایی هابل تهیه شده اند تا یک دور گردش کامل نپتون به دور خودش را پوشش دهند.
البته ناسا هم به منظور گرامیداشت تولد نپتون تدارکاتی دیده بود. به همین منظور تلسکوپ فضایی هابل تصاویر جدیدی از این سیاره در طی یک چرخش کامل به دور خودش را در 25 و 26 ژوئن تهیه کرد. هرکدام از این تصاویر با فاصله 4 ساعت از همدیگر گرفته شده اند و بدین ترتیب این چهار تصویر با همدیگر یک بار گردش کامل 16 ساعته ی نپتون به دور خودش را پوشش داده و نمایی کامل از دورترین غول منظومه شمسی را در اختیار میگذارند.
بر طبق توضیحات ارائه شده توسط ناسا، این تصاویر جدید نسبت به تصاویر تهیه شده در زمین در چند سال گذشته، ابرهای بیشتری را در عرض های بالاتر نپتون نشان میدهد. این ابرها از کریستال های یخ متان تشکیل شده اند و در بخشهایی از عرض های شمالی و جنوبی نپتون شناورند.
محور گردش نپتون به دور خودش همچون زمین کج است و از همین رو مجموعه ای از فصل ها را بر روی این سیاره به وجود می آورد. میزان انحراف محور چرخش زمین 23/5 درجه است در حالیکه این مقدار برای نپتون 28/5 درجه است. در حالیکه هر فصل بر روی زمین تنها چند ماه دوام دارد، هر فصل نپتونی 40 سال به طول می انجامد. در حال حاضر در نیمکره جنوبی نپتون اوایل تابستان و در نیمکره شمالی زمستان است.
این انیمیشن از کنار هم قرار دادن 4 تصویر تهیه شده توسط هابل در کنار همدیگر تهیه شده است و در واقع یک دور گردش کامل نپتون به دور خودش را نشان میدهند. رنگ های این تصاویر به رنگ های طبیعی نزدیک است اما برای نمایان ساختن ابرهای لایه های بالایی جو این سیاره از رنگ های آبی، قرمز و مادون قرمز نزديک استفاده شده است. اتمسفر مملو از متان نپتون که طول موج های قرمز را جذب میکند باعث به وجود آمدن رنگ سبز- آبی این سیاره میشود. اما این ابرها به رنگ صورتی دیده میشوند چراکه نور قرمز را بازتاب میکنند.
تفاوت بسیار زیاد بین دمای درون نپتون و ابرهای بسیار سرد بیرونی آن که میتواند تا منهای 162 درجه سانتیگراد برسد، احتمالا باعث وقوع تغییرات آب و هوایی گسترده بر روی این سیاره میشود. سریع ترین بادهای منظومه شمسی با سرعت 2100 کیلومتر بر ساعت بر روی نپتون به ثبت رسیده است. تریتون بزرگترین قمر نپتون با قطر 2700 کیلومتر تنها قمر بزرگ منظومه شمسی است که در خلاف جهت گردش سیاره اش به دور آن می چرخد. این قمر تنها 17 روز پس از کشف سیاره نپتون کشف شد.
داستان کشف نپتون در قرن نوزدهم در بین سیارات دیگر منظومه شمسی منحصر به فرد است. این سیاره اولین سیاره ای است که با استفاده از کاربرد ریاضیات کشف شد. در ابتدا اخترشناسان از روی نارسایی های مدار اورانوس که به طور کامل توسط قوانین گرانش نیوتن قابل تشریح نبود، مکان نپتون را در آسمان محاسبه نمودند.
در ابتدا در سال 1821 الکسیس بووارد اخترشناس فرانسوی بود که پیش بینی کرد که سیاره ای دیگر باعث به وجود آمدن اختلالاتی در مدار اورانوس میشود. در سال 1841 ریاضیدانان و اخترشناسان فرانسوی اوربین لی وریر و جان کوچ آدامز انگلیسی به طور جداگانه محل این سیاره ی مرموز را پیش بینی کردند.
لی وریر نتایج محاسباتش را برای مردی فرستاد که از قضا قرار بود کاشف این سیاره باشد؛ او کسی نبود جز یوهان گاتفرید گاله اخترشناس آلمانی از رصدخانه برلین که این سیاره را در یک درجه ای محل پیش بینی شده در رصدی دو شبی در سال 1846 یافت. این کشف به عنوان موفقیت بزرگ تئوری گرانشی نیوتن و شناخت جهان پیرامون ما اعلام شد.
تصویر ویجر 2 از نپتون در حین گذر از کنار این سیاره در سال 1989. گاز متان که نور قرمز را جذب میکند باعث به وجود آمدن رنگ آبی میشود. نقطه ی تیره در سمت چپ یک توفان بزرگ در نپتون است که تقریبا به اندازه زمین است. این توفان احتمالا اکنون از بین رفته است چرا که در تصاویر جدید مشاهده نمیشود.
هرچند که گاله به عنوان کاشف نپتون شناخته شد اما در اصل او اولین فردی نبود که نپتون را می دید. در دسامبر 1612 گالیلئو گالیله در حالیکه با استفاده از تلسکوپ دست سازش در حال رصد مشتری بود توانست نپتون را در نزدیکی مشتری مشاهده کند اما این سیاره را به عنوان یک ستاره در دفترچه یادداشت خود ثبت کرد. در نهایت او در ژانویه 1613 میلادی پی برد که محل این ستاره در آسمان تغییر کرده است اما هیچگاه این ستاره را به عنوان سیاره شناسایی نکرد و مشاهدات اولیه اش در مورد این جرم را ادامه نداد.
داستان کشف نپتون یکی از چشمگیرترین حکایات تاریخ نجوم است. وجود این سیاره به علت اختلالات مداری اورانوس پیش بینی شده بود و در واقع نپتون در یک درجه ای مکان پیش بینی شده اش در آسمان کشف شد. اما بعدها مشخص شد که از برخی جهات این دقت خیره کننده بیشتر بر حسب خوش شانسی بوده است تا توانایی.
نپتون به فاصله ی بسیار زیادش از زمین با چشم غیر مسلح قابل رویت نیست. در حال حاضر نپتون در موقعیت مناسبی برای رصد کردن نیست؛ ارتفاع این سیاره تا آغازین لحظات صبح به اندازه ی کافی نمیرسد. علاوه بر این، نپتون در آسمان به هیچ وجه در همان مکانی که در هنگام کشفش قرار داشت، قرار ندارد. علت این امر به قرار گرفتن زمین در بخش متفاوتی از مدارش نسبت به آن موقع است. اما اگر همچنان علاقه مند به دیدن این سیاره هستید یافتن نپتون با یک تلسکوپ یا دوربین دوچشمی قدرتمند کار تقریبا آسانی است. البته شما به برنامه ریزی خوب و شاید یه نقشه خوب احتیاج دارید که میتوانید در اینجا بیابید. نپتون اکنون در مرز بین صورت فلکی های دلو و جدی است.
محل کنونی نپتون در آسمان.
نپتون با آغاز شهریور ماه در ساعات ابتدایی پس از غروب خورشید در موقعیت مناسبی قرار خواهد داشت. علاوه بر آن با آغاز آبان ماه و تا دی ماه این سیاره بسیار به موقعیتی که در هنگام کشفش در آن قرار داشت نزدیک خواهد بود.
البته بر طبق برخی محاسبات شاید تولد نپتون یک روز قبل تر بوده است. بر این اساس نپتون روز دوشنبه در موقعیت هنگام کشف شدنش نسبت به مرکز جرم منظومه شمسی قرار داشت که این مرکز جرم به مرکز خورشید نزدیک است اما دقیقا در مرکز آن قرار ندارد.
شاید این سوال پیش بیاید که چه هنگام نپتون در موقعیت هنگام کشفش در فضا قرار خواهد داشت؟ با توجه به نظریه نسبیت پاسخ این سوال به خوبی مشخص نیست. اما نپتون با توجه به میانگین فاصله های کهکشان های بسیار دور (نزدیکترین چیزی که به مکان مطلق وجود دارد) دیگر هیچگاه به نزدیکی محل کشفش در فضا نخواهد رسید. علت این است که خورشید در مدار گردش به دور کهکشان در حرکت است و کهکشان نیز در حال چرخش به دور مرکز ابرخوشه ی سنبله می باشد.
منابع: Skyandtelescope.com، Space.com
ثبت نام در اشتراک گذاری این نظر
