اخترشناسان با استفاده از رصدخانه پرتوی ایکس چاندرای ناسا شواهدی مبنی بر قرار گیری جوان ترین سیاهچاله شناخته شده در همسایه ی کیهانی ما یافته اند. این جرم 30 ساله فرصتی منحصر به فرد جهت مشاهده تکامل یک سیاهچاله از دوران کودکی برای ما فراهم می آورد.
این سیاهچاله باقیمانده ابرنواختر SN 1979C است که در کهکشان M100 در فاصله 50 میلیون سال نوری از ما قرار دارد. اطلاعات جمع آوری شده توسط چاندرا، ماهواره سویفت ناسا، تلسکوپ فضایی ایکس ام ام نیوتن آژانس فضایی اروپا و رصدخانه ROSAT آلمان منبع درخشان ساتع کننده امواج ایکسی را آشکار کرده است که به طور ثابت در طی مشاهدات انجام گرفته از سال 1995 تا 2007 وجود داشته است. از همین رو میتوان اظهار کرد که این جرم یک سیاهچاله است که توسط موادی که از ابرنواختر یا یک همدم دوتایی به درونش سقوط میکند در حال تغذیه شدن است.
تصویری ترکیبی از کهکشان M100 محل وقوع ابرنواختری را نشان میدهد که احتمالا میزبان جوان ترین سیاهچاله شناخته شده در همسایگی کیهانی ما است.
دنیل پتناود که هدایت این تحقیق را بر عهده داشته است میگوید: ((چنانچه تعبیر ما صحیح باشد، این نزدیک ترین نمونه ای است که در آن محل تولد یک سیاهچاله مشاهده شده است.))
دانشمندان بر این باورند که ابرنواختر SN 1979C، که برای اولین بار در سال 1979 توسط یک منجم آماتور کشف شد، هنگامی تشکیل شده است که ستاره ای با جرمی برابر با 20 برابر خورشید به یکباره فروپاشیده است. بسیاری از سیاهچاله های جدید در فضای دوردست، پیش از این به شکل انفجارهای پرتو گاما (GRB) شناسایی شده بودند. اما SN 1979C با سیاهچاله های اینچنینی متفاوت است. این سیاهچاله نه تنها به ما نزدیک است، بلکه مربوط به گروهی از ستارگان میشود که احتمال تولید انفجارهای گاما توسط آنها نامحتمل است. با توجه به تئوری های موجود، بسیاری از سیاهچاله های جدید توسط انفجارهای گاما معرفی نمیشوند.
آبراهام لوب یکی دیگر از پژوهشگران این پروژه میگوید: ((این شاید اولین باری باشد که روش معمول تشکیل یک سیاهچاله مشاهده میشود. هر چند که شناسایی تولد چنین سیاهچاله بسیار سخت است، چرا که چندین دهه مشاهده در طول موج ایکس برای تایید آن لازم است.))
ایده وجود سیاهچاله ای با سن مشاهده شده تقریبی تنها 30 سال با کارهای تحقیقاتی اخیر سازگار است. در سال 2005، یک تئوری این نظریه را مطرح کرد که نور مرئی درخشان ابرنواختر فوق توسط فواره ای از سیاهچاله ای قدرت گرفته است که قادر به نفوذ در پوشش هیدروژنی ستاره به منظور ایجاد GRB نبوده است. اطلاعات پرتوی ایکس چاندرا و سایر رصدخانه ها با این تئوری به خوبی سازگار است.
با کلیک بر روی این تصویر میتوانید انیمیشنی در مورد چگونگی تشکیل سیاهچاله از یک ابرنواختر را مشاهده کنید.
اگرچه این نشانه به سیاهچاله جوان در SN 1979C اشاره دارد، اما امکان وجود یک احتمال جالب توجه دیگر نیز هست: یک ستاره نوترونی جوان که به سرعت در حال چرخش است با استفاده از بادهایی از ذرات پر انرژی میتواند عامل تابش پرتوهای ایکس باشد. و این مسئله میتواند، جرم درون SN 1979C را به جوان ترین و درخشان ترین نمونه از ((سحابی باد تپ اختری)) و جوان ترین ستاره ی نوترونی شناخته شده تبدیل کند. تپ اختر خرچنگ، مشهورترین نمونه از یک سحابی باد تپ اختری است که حدود 950 سال عمر دارد. مشاهدات بیشتر میتواند منجر به تایید یا رد این تفسیر فرعی شود. اما اکنون، به هر حال، فرضیه وجود سیاهچاله بیشتر متقاعد کننده به نظر می آید.
برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاهده سایر تصاویر میتوانید به وبسایت رصدخانه فضایی پرتوی ایکس چاندرا مراجعه کنید.
منبع: ناسا
ثبت نام در اشتراک گذاری این نظر
