تنوع سیارات فراخورشیدی که می شناسیم، همچنان در حال گسترش است. اکنون کم کم داریم به جایی می رسیم که باید از خودمان بپرسیم، آیا ستاره ای هست که سیاره نداشته باشد؟!
هفته گذشته گروهی از اخترشناسان خبری جالب توجه درباره کشف سیاره ای با جرم حداقل 1/25 مشتری که به دور یک غول قرمز از قدر 10 در صورت فلکی کوره در فاصله 2 هزار سال نوری از ما قرار دارد، منتشر کردند.
تصویری خیالی از سیاره HIP 13044b ، اولین سیاره فرا کهکشانی که تاکنون کشف شده است.
این سیاره با استفاده از لغزش های سرعت شعاعی که در ستاره مادرش با نام HIP 13044 ایجاد کرده است، شناسایی شده است. از دوره گردش سریع این سیاره که برابر با 16/2 روز است واضح است که این سیاره در طی گردش در بخش درونی مدار بیضوی اش به سطح ستاره ی بزرگش بسیار نزدیک میشود (این فاصله تقریبا به اندازه قطر خورشید است!). این ستاره ی زرد رنگ بر روی رشته افقی نمودار هرتسپرونگ راسل قرار دارد و این بدین معناست که پیش از این به جرگه غول های قرمز پیوسته است و پس از طی اولین مرحله افزایش اندازه، اکنون در حال کوچک شدن است. ظاهرا این سیاره، هنگامی که ستاره در مرحله غول قرمز بوده در فاصله دورتری قرار داشته و پس از آن شروع به نزدیک شدن به ستاره کرده است. و این شاید به خاطر بر هم کنش های کشندی بین این دو جرم بوده است، چرا که در غیر این صورت این سیاره اکنون باید در درون شکم ستاره جای میگرفت!
این سیاره از دو جهت دیگر هم منحصر به فرد است. ستاره ی مادر این سیاره کمترین میزان عناصر سنگین را در بین ستاره های صاحب سیاره ای که تاکنون شناخته شده اند، دارد. یکی از اولین روندهایی که بین سیارات فراخورشیدی کشف شد این بود که هرچه قدر درصد عناصر سنگین در ساختار ستاره مادر بیشتر باشد، به همان مقدار شانس یافتن سیارات به دور ستاره افزایش می یابد. اما دانشمندان تاکنون مرزی را نیافته اند که در آن کمبود شدید عناصر سنگین مانع از به وجود آمدن سیاره در اطراف ستاره شود.
و اما سومین نکته قابل توجه در مورد این ستاره و سیاره این است که آنها اصلا در کهکشان راه شیری شکل نگرفته اند! این ستاره در یک مسیر با چنان سرعت بالایی قرار دارد که در واقع باید آن را جزئی از ((توده هلمی)) به حساب آورد، ((توده هلمی)) در واقع گروهی از ستارگان است که در اصل مربوط به کهکشان کوتوله ای میشوند که حدود 6 تا 9 میلیارد سال پیش به درون کهکشان راه شیری سقوط کرده و البته تاکنون کاملا درون آن محو نشده است.
تلسکوپ 2/2 متری MPG در رصدخانه جنوبی اروپا در لاسیلای شیلی میتواند نور دریافتی را وارد طیف نگار بسیار دقیقی نماید تا لغزش های گرانشی ستاره ها را به منظور کشف سیارات مورد بررسی قرار دهد. شاید HIP 13044b عجیب ترین کشف این تلسکوپ تاکنون بوده باشد.
جانی ستیاوان از انستیتوی ماکس پلانک که ریاست که این تحقیق را بر عهده دارد میگوید: ((این کشف بخشی از یک مطالعه است که در آن ما با استفاده از روشی معین سیارات فراخورشیدی در حال چرخش به دور ستاره هایی که در انتهای زندگیشان قرار دارند را جستجو میکنیم. این کشف به ویژه هنگامیکه ما به آینده ی دور منظومه شمسی خودمان فکر کنیم جالب توجه است.)) فراموش نکنیم که خورشید حدود 7 میلیارد سال دیگر به یک غول سرخ تبدیل خواهد شد.
هر سیاره ی دیگری که نسبت به این سیاره به ستاره HIP 13044 نزدیکتر بوده احتمالا تاکنون از پا درآمده است. ستیاوان میگوید: ((این ستاره به نسبت سایر ستارگان رشته افقی با سرعت بیشتری به دور خودش می گردد. یکی از توضیحاتی که در این باره میتوان ارائه داد این است که این ستاره در طی دوران غول سرخیش سیارات درونی را بلعیده و همین باعث افزایش سرعت چرخش آن شده است.))
منبع: اسکای اند تلسکوپ
ثبت نام در اشتراک گذاری این نظر
