پس از یک مسافرت چهار ساله آرام در فضای بین سیاره ای، سپیده دم Dawn)، کاوشگر سیارکی ناسا، سرانجام در مداری به دور اولین مقصدش قرار گرفت، این مقصد جایی نیست جز سیارک 4- وستا. و این آغازی است بر مطالعه ی یک ساله ی دومین سیارک پرجرم کمربند اجرام خردی که بین مریخ و مشتری واقع شده است. اکنون سپیده دم اولین کاوشگری است که در مداری به دور یک جرم در کمربند سیارک ها میگردد.

هرچند که سپیده دم با ارسال اطلاعات مهندسی قرار گیری اش را در مدار تایید کرد اما زمان دقیق قرار گرفتن در مدار تا هنگامی که جرم وستا به طور دقیق اندازه گیری شود معلوم نخواهد شد. (جرم بیشتر به معنای این است که قرارگیری در مدار دیرتر از زمان تخمین زده شده در ساعت 1 شب 25 تیر به وقت محلی شرق آمریکا انجام شده است و طبیعتا جرم کمتر کم عکس این مطلب را میرساند.)

چند روز پیش از قرار گرفتن سپیده دم در مدار وستا، ناسا تصویری از وستا را که توسط سپیده دم در 18 تیر تهیه شده بود منتشر کرد. در هنگام تهیه این تصویر سپیده دم تنها 41 هزار کیلومتر از این سیارک فاصله داشت. در این تصویر جزئیاتی با اندازه 4 کیلومتر قابل تفکیک است.

سپیده دم که در 27 سپتامبر سال 2007 به فضا پرتاب شد مجهز به دوربین های کیفیت بالا، طیف نگارها و سایر ابزارهایی است که به این کاوشگر قابلیت بررسی و کاوش دقیق ماهیت حقیقی دو جرم بیگانه را میدهند: 4- وستا و 1- سرس. پس از بررسی یکساله ی وستا، سپیده دم سفرش را به مقصد سرس در ژوئیه سال 2012 آغاز خواهد کرد. همچنین هنگامی که در فوریه سال 2015 سپیده دم به سرس رسیدف اولین کاوشگری خواهد شد که در مدار دو جرم مختلف در منظومه شمسی قرار گرفته است. دانشمندان معتقدند که این دو جرم که در اوایل دوران حیات منظومه شمسی به وجود آمده اند، حاوی اطلاعات مهمی در مورد تشکیل سیارات خاکی منظومه شمسی هستند. همچنین این اطلاعات به هموار کردن جاده ی سفرهای بین سیاره ای آینده انسان کمک خواهد کرد. طبق برنامه طرح شده برای ناسا توسط رئیس جمهور اوباما، تا سال 2025 ناسا می بایست بر روی یک سیارک انسان پیاده نماید.

پس از یک مسافرت چهار ساله و طی 2/8 میلیون کیلومتر مسافت، سپیده دم همچنین به بیشترین میزان شتاب پیش راننده ثبت شده برای یک کاوشگر دست یافت. این مقدار با توجه به موتورهای یونی این کاوشگر برابر 6/7 کیلومتر بر ثانیه بود. این موتورها با بیرون راندن یون ها نیروی پیش رانشی و سرعتی تولید میکنند که بالاتر از هر تکنولوژی موجود دیگری در حال حاضر است. مارک ریمن مهندس ارشد پروژه میگوید: ((سپیده دم به همان زیبایی که با موتور یونی اش فضای بین سیاره ای را در می نوردید، به آرامی وارد مدارش به دور وستا شد. این واقعا به طرز غریبانه ای جالب است که ما به نسل بشر این فرصت را میدهیم که به یکی از آخرین دنیاهای کشف نشده در درون منظومه ی شمسی نگاهی دقیق بیندازند.)) او همچنین در ابتدای این ماه به این نکته اشاره کرده بود که اولین مقصد سپیده دم: ((چروکیده و پلاسیده، کهن و همراه با مجموعه ای از ویژگی های چشمگیری است که میتوانند شاهدان گشمده ای بر برخی از سحرآمیزترین دوران های حیات منظومه شمسی باشند.))

وستا سیارکی با 530 کیلومتر قطر است و دومین جرم پرجرم در کمربند سیارک ها محسوب میشود. تصاویر زیادی از این سیارک توسط تلسکوپ های زمینی و فضایی در طی نزدیک به دو قرن اخیر تهیه شده است اما این تصاویر قادر به نشان دادن جزئیات زیادی از این سیارک نبوده اند. کریستوفر راسل محقق ارشد پروژه از دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس میگوید: ((ما شروع به کاوش و مطالعه ی جرمی نموده ایم که میتوان ادعا کرد که قدیمی ترین سطح باقیمانده در منظومه شمسی را داراست. از این بخش از فضا مدت ها چشم پوشی شده بود. تاکنون تصاویری که از وستا دریافت کرده ایم نشان دهنده ی سطحی است که برخی از قدیمی ترین رویدادهایی را در وستا به وقوع پیوسته را همچنان حفظ کرده است. همچنین میتوان به واقعه نگاری هایی که سطح وستا از یورش هایی که در دوران های گوناگون شاهدش بوده و آنها را به گونه ای ثبت کرده اشاره کرد.))

اولین تصویری که سپیده دم پس از قرار گرفتن در مدار وستا از آن تهیه کرده است حاوی اطلاعات زیادی در مورد این سیارک است. هنگامی که سپیده دم در دام گرانش وستا افتاد فاصله تقریبی آن از سیارک حدود 16 هزار کیلومتر بود.

بسیاری بر این باورند که وستا منبع بسیاری از شهاب سنگ هایی است که بر روی زمین فرود می آیند. وستا و همسایه ی ناسایی جدیدش، سپیده دم، در حال حاضر 188 میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارند. تیم سپیده دم از اواسط مرداد ماه شروع به گردآوری اطلاعات علمی خواهد کرد.

آن چیزهایی که اکنون ما در مورد وستا میدانیم حیرت آور اما در عین حال ناقص است. تصاویر تلسکوپ فضایی هابل نشان از این دارد که در اوایل دوران حیات منظومه شمسی وستا کوبیده شده است! مطالعات رادیو ایزوتوپی شهاب سنگ هایی که منتصب به وستا هستند نشان میدهند که احتمالا این جرم همچون سایر سیارات خاکی در حدود 5 تا 15 میلیون سال به طور تواما رشد کرده است. پس از آن به مقدار کافی گرم شده است (به علت واپاشی رادیو ایزوتوپ ها درونی اش) تا دست کم بخشی از آن ذوب شود. محققان بر این باورند که شاید وستا یک هسته آهن- نیکلی و گوشته ای مملو از فلزات در زیر پوسته ی صخره ایش داشته باشد.

تصویر خیالی از سپیده دم و سیارک وستا.

هرچند که فرآیند قرارگیری در مدار کامل شده است اما فاز نزدیک شدن بیشتر به وستا ادامه پیدا خواهد کرد و در طی سه هفته آینده از فاصله آن با وستا مرتبا کاسته خواهد شد. در این حین تیم سپیده دم بر روی زمین به جستجو برای یافت اقمار احتمالی وستا، تهیه ی تصاویر بیشتر به منظور ناوبری، مشاهده خصوصیات فیزیکی وستا و تهیه اطلاعان کالیبراسیون ادامه خواهند داد.

همچنین هدایتگران پروژه، میزان نیروی جاذبه ی وستا را بر روی کاوشگر اندازه گیری خواهند کرد تا جرم سیارک را با دقتی بالاتر از محاسبات پیشین محاسبه نمایند. بدین ترتیب آنها قادر خواهند بود زمان دقیق ورود به مدار را تصحیح نمایند.

دینامیک شناسان از تاثیر وستا بر روی حرکت کاوشگر به منظور پی بردن به جرم سیارک و همچنین استنباط در مورد پراکندگی جرم در درون آن استفاده خواهند کرد. و همچنان که سپیده دم به منظور انجام دادن این اندازه گیری ها به سطح وستا نزدیک و نزدیک تر خواهد شد، این کاوشگر برخی از بهترین تصاویری که تاکنون از این سیارک تهیه شده است را به خانه ارسال خواهد کرد.

در ابتدا، سپیده دم در فاصله 14500 کیلومتری از سطح وستا شناور خواهد بود. پس از آن از اواخر مرداد ماه سیستم پیشران یونی سپیده دم این مقدار را به 4500 کیلومتر کاهش خواهد داد و در نهایت در اوایل سال میلادی آینده این مقدار به تنها 170 کیلومتر کاهش پیدا خواهد کرد. تفیک پذیری تصاویر از 500 متر در هر پیکسل که در حال حاضر شاهد آن هستیم به 30 متر در پیکسل در سال 2012 افزایش پیدا خواهد کرد. تیم علمی سپیده دم محدوده کاوش های این کاوشگر را گسترش داده اند و حتی برای یافتن قمری به دور این سیارک برنامه ریزی میکنند.

تصویری خیالی که چگونگی تهیه اطلاعات طیفی توسط سپیده دم را از وستا نشان میدهد.

خوشبختانه برای منجمانی که قصد مشاهده این سیارک را در آسمان شب دارند، رسیدن سپیده دم به وستا در هنگامی به وقوع پیوسته است که این سیارک به راحتی با استفاده از دوربین های دوچشمی و تلسکوپ ها قابل مشاهده است. وستا در حال حاضر از قدر 6+ و در صورت فلکی جدی قرار دارد و تقریبا به اندازه ی درخشان ترین وضعیتش درخشان است. البته شاید خبر بد این باشد که

برای منجمان نیمکره شمالی، وستا در هنگام نیمه شب در ارتفاع کمی در جنوب شرق قرار خواهد داشت و به تدریج تا طلوع خورشید و هنگام "سپیده دم" به ارتفاع آن اضافه خواهد شد. شما با استفاده از این نقشه میتوانید مکان دقیق وستا را در آسمان بیابید. و البته نباید فراموش کنید که حتی قدرتمندترین تلسکوپ های آماتوری وستا را تنها همچون یک نقطه ی کوچک نورانی نمایش میدهند، پس انتظار مشاهده ی کاوشگر بسیار کوچک سپیدم دم در یک چنین فاصله ای بیشتر شبیه یک جوک است!

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد کاوشگر سپیده دم میتوانید به وبسایت آن مراجعه نمایید.

منابع: ناسا، Skyandtelescope.com

کلی بیتی (Kelly Beatty) از وبسایت اسکای اند تلسکوپ: ((بیش از 30 سال پیش، یا دقیق تر بگویم 21 آوریل 1981، من در حیرت و خوشحالی دیوانه وار از پرتاب کلمبیا از پایگاه فضایی کندی فلوریدا به فضا و آغاز عصر شاتل ها بودم. پس وقتی جمعه گذشته روز پایان این عصر بود، من هم می بایست آنجا می بودم.))

مطالب بسیاری در مورد میراث شاتل ها، موفقیت های گسترده آن، شکست های غم انگیز آن و سلطه ی فعالیت های فضایی آمریکا در طی دو نسل در سرتاسر وب نوشته شده است. یک بررسی انجام شده توسط خبرگزاری اسوشیتد پرس نشان میدهد که پروژه شاتل ها از سرآغاز و در طی دوره ی 40 ساله در مجموع 196 میلیارد دلار هزینه داشته است. اما ما نمی خواهیم زیاد روی موضوع های اینچنینی متمرکز شویم. در عوض، اجازه دهید تا چند خاطره و بازتاب را به شما پیشنهاد کنم.

((من فراموش کرده ام که چه تعداد از مردم برای دیدن این پرتاب های محبوب به پایگاه فضایی کندی می آمدند. تخمین های رسمی در مورد جمعیتی که مایل ها در کنار جاده ها به انتظار نشسته بودند بین 500 هزار تا 750 هزار نفر است. البته من تعداد کمی از آنها را دیدم، چرا که پیش از سپیده دم با خودروی اجاره ایم در پایگاه فضایی کندی بودم.))

((با رسیدن به منطقه ی مخصوص خبرگزاری ها، من از لابه لای 1500 خبرنگار، عکاس، دستیار، رئیس و استاد رد شدم تا سرانجام توانستم یک محل مناسب در پشت تابلوی شمارش معکوس معروف پایگاه فضایی کندی بیابم.))

با توجه به توفان استوایی فعال بر روی دریای کارائیب آب و هوا در طی دو روز گذشته کاملا متغیر بود. اما با آغاز روز و خشک ماندن زمین خوش بینی ها در مورد پرتاب به هنگام آتلانتیس چه در اتاق کنترل و چه در بیرون از آن بیشتر شد. آتلانتیس سفرش را در ساعت 11:29 صبح به وقت محلی و پس از پایان شمارش معکوس 10 دقیقه ای آغاز کرد. ماموریت STS-135 و پایانی شاتل ها اکنون در حال انجام است. 

((من همچنین فراموش کرده ام که چه تعداد از افراد برای پرتاب این ماشین های غول پیکر زحمت میکشند. هزاران مهندس و تکنسین زحمت کش برای آخرین بار لیست های طولانیشان را چک کردند. برخی از افراد کهنه کار از ابتدای پروژه با آن بوده اند و این پرتاب آخر برای آنها به نوعی تلخ و شیرین است. بسیاری از آنها، چه پیر و چه جوان در هفته ها و ماه های آینده شغل هایشان را که زمانی افراد بسیاری در حسرت داشتن آن بودند از دست خواهند داد.))

17 تیر 1390: شاتل فضایی آتلانتیس سکوی پرتاب شماره 39 پایگاه فضایی کیپ کاناورال را به مقصد ایستگاه فضایی بین المللی ترک میکند.

به شخصه دیدن پرتاب شاتل متحیر کننده است. در جائیکه شما برای مشاهده می ایستید امکان شنیدن صدای شمارش معکوس وجود ندارد؛ در عوض شما فقط باید منتظر رویت دود برخاسته از محل پرتاب باشید. در حالیکه همه چیز ناگهان از زمین رها میشود ابتدا سه موتور اول روشن میشوند. اما هنگامیکه بوسترهای سیلو شکل موشک  روشن شدند، این ((محموله)) از زمین بر می خیزد

((شعله ی مخروطی شکل بلند و درخشانی که از این موتورها بیرون می آید، همواره مرا متحیر می کند. عکس و فیلم ها به خوبی عظمت آن را نشان نمی دهند. کل ارتفاع فضاپیما 56 متر است، اما شعله ها به نظر 3 برابر بلندتر می آیند. در واقع شاتل سوار بر ستونی از شعله و دود به آسمان می رود. پس از آن صدا شما را احاطه میکند، نه فقط صدای یک غرش بلند بلکه ضربات محکم انرژی که شما در شکمتان احساس میکنید.))

بسیاری از مردم در داخل و خارج از ناسا در مورد آینده ی کاوش های فضایی نگران هستند. البته ایستگاه فضایی بین المللی دست کم تا پایان دهه ی جاری به کار خود ادامه خواهد داد. اما با پایان ماموریت شاتل ها فضانوردان آمریکایی دیگر توسط فضاپیماهای آمریکایی به فضا نخواهند رفت. در عوض آنها بر طبق قرارداد و مبلغ پرداختی توافق شده، توسط فضاپیماهای سویوز روسیه که پیش از این بارها امتحان خود را پس داده اند به فضا خواهند رفت.

((آنچیزی که من هیچگاه در این مورد فراموش نکرده ام، این است که این اولین باری نیست که در برنامه های فرستادن انسان به فضای ناسا وقفه ای پیش می آید. ما گاهی اوقات چشم هایمان را بر روی وقفه ی 6ساله ای که بین ارسال آخرین کپسول آپولو و اولین پرتاب شاتل فضایی کلمبیا در سال 1981 صورت گرفت می بندیم. اکنون ناسا بر روی ساخت سیستم حمل و نقل فضایی چند منظوره متمرکز شده است، اما مناقشات قابل توجهی در مورد اینکه آیا این بهترین گام بعدی برای آمریکا خواهد بود یا نه وجود دارد.))

در ضمن، در آینده ی نزدیک شاهد کاوشگرهای جدید بسیاری خواهیم بود. به زودی ناسا کاوشگرهای دوقلوی گریل را به ماه و آزمایشگاه علمی مریخ را به سیاره سرخ خواهد فرستاد. سازمان های خصوصی همچون اسپیس ایکس (که سکوی پرتاب اختصاصی در پایگاه فضایی کیپ کاناورال دارد)، ویرجین گلکتیک و سایر سازمان ها متعهد شده اند تا هیجان سفر روزانه به فضا را برای همه ی شهروندان به ارمغان بیاورند.

((آینده ی آمریکا در فضا تضمین شده است. شاید ناسا چندین سال را به تجهیز و تجدید سازمان دوباره اختصاص دهد، اما فکر میکنم چند سال بعد، من بازهم در پایگاه فضایی کندی باشم تا پرتاب گونه ای جدید از فضاپیماهای آمریکایی را که به آسمان و تاریکی های ناشناخته ی در پس آن خواهد رفت، مشاهده کنم.))

منبع: اسکای اند تلسکوپ

به نظر می آید راه تلسکوپ فضایی جیمز وب، که مدتهاست از آن به عنوان جانشین تلسکوپ فضایی هابل یاد میشود، در رسیدن به سکوی پرتاب راهی پر فراز و نشیب و سنگلاخی است.

سال گذشته یک هیئت بررسی کننده ی خبره پی بردند که پروژه ساخت جیمز وب مملو از برنامه ریزی های اشتباه، مدیریت هزینه های ضعیف و خوش بینی های بیش از اندازه در مورد چالش های فنی که این پروژه با آن روبه روست می باشد. این پروژه به قدری پر هزینه تر از پیش بینی ها و عقب تر از برنامه بوده است که طبق اطلاعات مندرج در این گزارش تنها تزریق بیش از 500 میلیون دلار پول اضافه در طی دو سال آینده میتواند از تعویق تاریخ پرتاب آن به سال 2018 جلوگیری کند.

اما این اتفاق تاکنون نیفتاده است و هرچند که تاکنون هیچ خبر رسمی در این مورد منتشر نشده است، اما چارلز بولدن رئیس ناسا در آوریل گذشته تایید کرد که با گذشت زمان تعویق پرتاب تا سال 2018 بیشتر و بیشتر متعارف به نظر می آید.

اما اکنون نگرانی جدید در مورد جیمز وب این است که شاید آینه 6/5 متری این رصدخانه ی عظیم فضایی هیچگاه نور را نبیند.

تصویری خیالی از تلسکوپ فضایی جیمز وب پس از تکمیل.

روز گذشته کمیته اختصاص بودجه مجلس آمریکا از طرح مخارجش برای سال مالی آینده رونمایی کرد. در این طرح به جای تزریق بودجه ی لازم برای سرعت بخشیدن به پروژه جیمز وب، کنگره به دنبال کاهش شدید بودجه ناسا است. کنگره پیشنهاد بودجه 16/8 میلیارد دلاری را برای سال مالی 2012 ارائه داده که 1/6 میلیارد از بودجه سال گذشته و 1/9 میلیون از بودجه ی پیشنهادی رئیس جمهور اوباما کمتر است. بدتر از همه اینکه کمیته ی مجلس به طور صریح خواستار خاتمه ی پروژه جیمز وب شده است.

این یک خبر شوکه کننده و غیرمنتظره برای گام بعد از هابل است، که قرار است تا اواخر این دهه به فعالیتش پایان دهد. مارشا اسمیس، تحلیلگر باتجربه ی سیاست های فضایی در این باره میگوید: ((در این دوره ی سخت تصویب بودجه، تقلیل بودجه ی درخواستی کاملا مورد انتظار بود اما نه به این اندازه.)) این کمیته از آنجایی قصد یک چنین کاهش شدیدی در بودجه را دارد که تا اندازه ای میداند که کنگره بیشتر علاقه مند است تا ناسا برای ایجاد سیستم های پرتاب به فضا که قادر به فرستادن انسان به ورای مدار زمین باشد تلاش کند. از همین رو بودجه سال 2012 شامل 1/9 میلیون دلار برای هموار کردن انجام این کار است.

با قطر بیش از 6/5 متر، آینه ی اصلی تلسکوپ فضایی جیمز وب بیش از 2/5 برابر آینه ی تلسکوپ فضایی هابل اندازه دارد.

در همین اثنا، ساخت تلسکوپ فضایی جیمز وب همچنان در حال ادامه است و تاکنون تیم انجام پروژه به چندین مرحله ی فنی مهم رسیده اند. هفته گذشته، اعلام شد که متخصصان کار صیقل دادن آینه های برلیوم را به پایان برده اند. طبق اظهارات ناسا بیش از 75 درصد قطعات این تلسکوپ یا ساخته شده و در مرحله ی آزمایش است و یا اینکه در حال ساخت می باشد.

اگرچه اخترشناسان امیدوار به کشف های بزرگی که جیمز وب قطعا قادر به انجام آنها خواهد بود هستند و هم اکنون در حال طراحی سیستم های زمینی جدید به منظور تکمیل این فرآیند می باشند؛ در عین حال در مورد برچسب قیمت این تلسکوپ که اکنون 6/2 تا 6/8 میلیارد دلار تخمین زده میشود و میتواند بودجه ای که ناسا میتواند از آن برای ساخت یک کاوشگر بسیار خوب استفاده کند را ببلعد، نگران هستند.

تاکنون هیچگونه واکنش رسمی از طرف ناسا و یا دولت اوباما در باب نگرانی از این کاهش بودجه اعلام نشده است. اما این تنها یکی از مراحل نبرد خسته کننده بر سر بودجه ی فدرال است. علاوه بر اینها ناسا متحد قدرتمندی با نام سناتور باربارا میکولسکی از مریلند دارد که یک حمایت کننده ی استوار از مرکز فضایی گادارد ناسا در این ایالت است. این مرکز فضایی مجری پروژه جیمز وب است. اما آنچیزی که واضح است این است که این پروژه همچون یک میله ی برق گیر در بحث در مورد مسائل جاری ناسا در ماه های آینده عمل خواهد کرد.

منبع: Skyandtelescope.com

کاوشگر مسنجر ناسا سرانجام دو هفته پیش با موفقیت در مدار عطارد قرار گرفت. این اولین باری است که یک کاوشگر میتواند چنین موفقیت مهندسی و علمی مهم و بزرگی را در داخلی ترین سیاره منظومه شمسی رقم بزند. مسنجر روز گذشته اولین تصاویر تهیه شده از مدارش به دور عطارد را به زمین مخابره کرد.

چارلز بولدن رئیس ناسا که هنگام دریافت اطلاعات مسافت سنجی تایید کننده ی ورود کاوشگر به مدار در آزمایشگاه فیزیک دانشگاه جان هاپکینز در مریلند حضور داشت در این باره گفت: ((در طی سال آینده این کاوشگر همچنان به متحول کردن دانسته های ما در مورد عطارد ادامه خواهد داد. ناسا در حال بازنویسی دفترچه های علم است. مسنجر نمونه ای بارز از چگونگی تلاش نوآورانه ی دانشمندان ناسا برای به جلو بردن قافله ی علم بشری است.))

تصویری خیالی از مسنجر در حال چرخش در مدارش به دور عطارد.

در ساعت 21:10 به وقت محلی شرق آمریکا، مهندسان در مرکز عملیات، سیگنال های رادیومتری تایید خاموش شدن سیستم سوخت و ورود مسنجر به مدار گردش 12 ساعته قطبی به دور سیاره عطارد را که انتظارش را داشتند دریافت نمودند. کاوشگر سطح عطارد، محیط فضایی، زمین شیمی و مسافت یاب ناسا یا به اختصار مسنجر (MESSENGER)، در ساعت 21:45 به وقت محلی شرق آمریکا رو به زمین قرار گرفت و ارسال اطلاعات را به زمین آغاز کرد. در طی بررسی این اطلاعات، تیم های عملیاتی و مهندسی کارکرد بی عیب و نقص تمامی زیرسیستم های کاوشگر را در طی این مرحله حساس تایید کردند.

موتور پیشران اصلی مسنجر از ساعت 20:45 به مدت 15 دقیقه کار کرد و بدین ترتیب سرعت کاوشگر 1/929 مایل در ساعت کاهش و مسنجر در مدار از پیش برنامه ریزی شده اش به دور عطارد قرار گرفت. این اتفاق در فاصله 96 میلیون مایلی زمین روی داد.

مدار قطبی مسنجر به دور عطارد در بازه ی بین 200 کیلومتر تا 15 هزار کیلومتری سطح عطارد قرار دارد.

پیتر بدینی مدیر پروژه مسنجر نیز در این باره گفت: ((قرار گرفتن در مدار عطارد بی شک مهمترین مرحله در طی مدت زمان 6 و نیم سالی که از پرتاب این کاوشگر به فضا گذشته است. این موفقیت ثمره تلاش چشمگیر بخشی از تیم های راهبری، هدایت و کنترل و عملیاتی است که این کاوشگر را در در طی سفر 9.4 میلیارد مایلی اش به نوعی چوپانی کردند!))

در طی دو هفته گذشته مهندسان آزمایشگاه فیزیک کاربردی ناسا   APL از کارکرد تمامی سیستم های مسنجر در شرایط دمایی بسیار خشن عطارد مطمئن شدند. در طی این کار که از 23 مارس آغاز شد ابزارهای مسنجر روشن و چک شده و فاز علمی پروژه رسما از 4 آوریل آغاز خواهد شد

اولین تصویر تهیه شده از مدار عطارد توسط کاوشگر مسنجر. شاید عطارد در نگاه اول پر از دهانه و بسیار شبیه به ماه باشد. اما این دو جرم از این متفاوت تر نمی توانند باشند! در حالیکه ماه هسته ای کوچک دارد بیش از 75 درصد شعاع عطارد را هسته احاطه کرده است  

سین سولومون محقق ارشد پروژه میگوید: ((با وجود نزدیکی عطارد به زمین، در طی چند دهه گذشته این سیاره نسبت به سایر سیارات منظومه شمسی کمتر مورد کاوش قرار گرفته است. برای اولین بار در تاریخ، یک رصدخانه علمی در مداری به دور درونی ترین سیاره منظومه شمسی قرار گرفته است. میتوان گفت که چیزی به کشف رازهای عطارد و اشاراتی که به چگونگی تشکیل و تکامل سیارات زمین مانند دارد نمانده است.))

آزمایشگاه فیزیک کاربردی ناسا (APL) این کاوشگر را طراحی و ساخته است. این آزمایشگاه این ماموریت را برای بخش ریاست علمی ناسا در واشنگتن مدیریت و اجرا میکند.

با دریافت این فایل گوگل ارث میتوانید، از نزدیک به بررسی عطارد، سیاره ی گریز پای منظومه شمسی بپردازید.

منابع: ناسا، اسکای اند تلسکوپ

14 مارس که در تقویم به صورت 3/14 درج میشود (چهاردهمین روز از سومین ماه میلادی)، در جهان با نام روز پی شناخته میشود و ریاضیدانان در سرتاسر جهان روز بزرگداشت این عدد ثابت و اسرار آمیز را جشن میگیرند. عدد پی در تمام معادلاتی که مدار سیارات، رنگ های شفق های قطبی و ساختار  دی ان آ را تشریح میکنند به چشم میخورد. این عدد همه جا حضور دارد

فکر میکنید دوربین عکاسی که به تازگی خریده اید باکیفیت ترین و پرحجم ترین تصاویر را میگیرد؟ مطمئن اید؟ یه کم بیشتر فکر کنید. هفته ی گذشته در دویست و هفدهمین نشست انجمن نجوم آمریکا، اخترشناسان از عظیم ترین تصویر رنگی که تاکنون از آسمان شب تهیه شده است رونمایی کردند. حجم این تصویر بیش از 20 میلیون مگابایت است.

خبر خوب: همه میتوانند هرچه قدر که میخواهند این تصویر را مورد کند و کاو قرار دهند.

خبر بد: بیخود به دلتان صابون نزنید! عمرتان وفای کاوش کامل در این تصویر را نخواهد کرد!

این تصویر که از کنار هم قرار دادن میلیون ها تصویر از آسمان شب که در طی یک دهه ی گذشته تهیه شده، ساخته شده است به شما اجازه میدهد تا روی هر بخش از آسمان شب که میخواهید بزرگنمایی کنید (در اینجا نمای کهکشان مثلث (M33 ) را می بینید). این تصویر شامل نیم میلیارد ستاره و کهکشان میشود. همراه این تصویر همچنین اطلاعات اضافی در مورد حرکات و فواصل این تعداد بی شمار ستاره و کهکشان منتشر شده است. مایکل بلانتون از دانشگاه نیویورک میگوید که بسته به مدت زمانی که طول بکشد در نهایت شما در آینده قادر خواهید بود توسط گوگل اسکای که بخشی از نرم افزار گوگل ارث است به این تصویر دسترسی پیدا کنید.

اگر نمیتوانید تا آن موقع صبر کنید میتوانید از وبگاه این پروژه در اینجا بازدید کنید و روی هر بخش از این تصویر 1/2 تریلیون پیکسلی که میخواهید زوم نمایید.

منبع: وبگاه نشریه ساینس

کاوشگر دیپ ایمپکت/اپوکسی (EPOXI ) ناسا در حال پرواز به سمت دنباله دار هارتلی 2 است تا در 13 آبان ماه گذری شگفت انگیز از فاصله 700 کیلومتری این دنباله دار داشته باشد. دست اندرکاران این ماموریت میگویند تمامی سیستم ها آماده ملاقات با یکی از کوچکترین اما در عین حال فعال ترین دنباله دارهایی است که آنها تاکنون دیده اند.

لوری فیگا یکی اعضای تیم علمی اپوکسی میگوید: ((میلیاردها دنباله دار در منظومه شمسی حضور دارند، اما این پنجمین باری است که یک کاوشگر به قدری به یک دنباله دار نزدیک میشود که بتواند از هسته ی آن تصویر تهیه کند. این ملاقات باید نمایشی عالی به ارمغان بیاورد.))

نمای تخیلی یک هنرمند از ملاقات قبلی این کاوشگر با دنباله دار هارتلی 2.

مدار اغلب دنباله دارها بسیار کشیده است و از همین رو آنها از مسافت های بسیار دور به ملاقاتی نزدیک با خورشید می آیند. دنباله دار هارتلی 2 نیز هنگام این ملاقات، به خورشید نزدیک شده و پس از مدتها اقامت در فضای سرد دمای آن بالا میرود. یخ های درون هسته دنباله دار به طرز دیوانه واری تبخیر شده و غبار و گاز از آن فوران میکند.

فیگا در ادامه میگوید: ((هسته دنباله دار هارتلی 2 کوچک است و کمتر از یک مایل قطر دارد. اما سطح آن نسبت به هسته های پیشینی که ما دیده ایم، میزان بیشتری گاز آزاد میکند. ما انتظار مشاهده ی فوران ها و جهش های گازی بیشتری از این دنباله دار داریم.))

اپوکسی به سرعت ارتفاع خود را کاهش داده و وارد گیسوی درخشان دنباله دار خواهد شد. گیسوی دنباله دار، هاله ای درخشان از گرد و غبار است که توسط خورشید روشن میشود و هسته ی دنباله دار را احاطه کرده است. در همین حین، دوربین های کاوشگر تصاویری با کیفیت بالا (با تفکیک پذیری هفت متر در هر پیکسل هنگام نزدیکترین گذر) خواهند گرفت تا تمامی زیبایی های این دنیای جدید و پرجوش و شکوه را آشکار سازند.

سباستین بسی یکی دیگر از اعضای تیم علمی پروژه می گوید: ((ما امیدوار هستیم که ویژگی های سطح زخم خورده این دنباله دار را ببینیم: دهانه ها، شکستگی ها و منفذها. ما حتی شاید قادر باشیم که بگوییم از کدام یک از این نواحی فوران جت صورت میگیرد.))

ابزارهای کاوشگر پیش از این برای ملاقات با هدف سریع السیرشان آماده شده اند.

بسی در ادامه می گوید: ((ما اکنون بسیار دورتر از آن هستیم که بتوانیم هسته ی دنباله دار را مشاهده کنیم. اما پیش از این، مشاهدات روزانه با استفاده از طیف سنج و دوربین ها به ما در تعیین نوع و مقدار گازهای گیسو و همچنین فهمیدن این موضوع که هنگام نزدیک شدن به دنباله دار چه تغییراتی در آنها پدید خواهد آمد کمک کرده است.))

تصویری از دنباله دار هارتلی 2 که در 21 مهر ماه توسط نیک هووس با استفاده از تلسکوپ 2 متری شمالی فالکس در هاوایی تهیه شده است.

هدف این ماموریت جمع آوری اطلاعات در مورد مواد تشکیل دهنده هسته و مقایسه ی آن با سایر دنباله دارهاست. از آنجائیکه دنباله دارها بیشتر عمرشان را دور از خورشید سپری میکنند، سرما ترکیبات تشکیل دهنده ی آنها را حفظ میکند، و این ترکیبات داستانی شگفت انگیز را در خود نهفته دارند.

بسی در این باره میگویند: ((دنباله دارها باقیمانده های دوران شکل گیری منظومه شمسی ما هستند. هنگامی که سیارات از مواد درون سحابی ای که به دور خورشید میچرخید شکل گرفتند، دنباله دارها به درون آن کشیده نشدند.))

محققان این نمونه های کهنه و دست نخورده از منظومه شمسی کهن را به این منظور مورد بررسی قرار میدهند تا به نکته ای جدید در مورد اینکه منظومه شمسی چگونه شکل گرفت و چگونه سیاره هستی بخش زمین را به دنیا آورد، پی ببرند.

فیگا میگوید: ((این گذرهای نزدیک به ما کمک میکنند که تا بفهمیم که 4/5 میلیارد سال پیش چه اتفاقی افتاد. تاکنون ما فقط هسته ی چهار دنباله دار را دیده ایم. ما نیاز به مطالعه دنباله دارهای بیشتری داریم تا به شباهت ها و تفاوت های آنها پی ببریم. این ملاقات به ما کمک خواهد کرد، به خصوص از این نظر که هارتلی 2 از بسیاری جهات با بقیه دنباله دارها متفاوت است.))

با کلیک بر روی لوگوی ماموریت اپوکسی به وبسایت این ماموریت خواهید رفت.

اپوکسی نه تنها نمایی از بالای این دنیای جدید به ما نشان خواهد داد بلکه بهترین نمای گسترش یافته از یک دنباله دار را که تاکنون تهیه شده است در اختیار ما خواهد گذاشت.

((این کاوشگر برای ملاقات های نزدیک ساخته شده است. ابزارهای آن و مشاهدات برنامه ریزی شده ما برای یک چنین ماموریتی بهینه سازی شده است. هنگامی که این کاوشگر به عنوان دیپ ایمپکت از کنار دنباله دار تمپل 1 گذر کرد، ابزارهایش را از هسته دنباله دار دور کرد تا از آنها در برابر گرد و غبار بلند شده در اثر برخورد اصابت کننده حفاظت شود. اما در این ملاقات ابزارها از هسته دنباله دار دور نخواهند شد.))

تیم اپوکسی در آزمایشگاه جت پیشران ناسا منتظر خواهند ماند.

فیگا میگوید: ((به محض اینکه اطلاعات به دستمان برسد، به درونشان شیرجه خواهیم زد! ما بی وقفه مشغول به کار خواهیم شد و تا هنگامیکه اطلاعات بعدی به دستمان برسد بر روی پنجه هایمان خواهیم ایستاد.))

به نظر می آید کاری سخت و پیچیده پیش رو خواهد بود.

بسی می گوید: ((همین الان هم کارها شدید است، ما مرتبا اطلاعات بیشتر و بیشتری دریافت میکنیم و هنگام ملاقات اپوکسی با هارتلی 2 این رویه به سیلی شدید تبدیل خواهد شد!))

و آن هنگام تنها شروع کار خواهد بود.

پس باید تا آن هنگام منتظر ماند.

منبع: ناسا

استفان هاوکینگ اخترفیزیکدان مشهور معتقد است اگر نسل بشر میخواهد به مدت طولانی باقی بماند، باید راه حلی سریع برای ترک زمین بیابد.

هاوکینگ در مصاحبه اخیرش با سایت ویدیویی اندیشه بزرگ (Big Think) گفت: (( در حقیقت نسل بشر 200 سال فرصت دارد تا روشی برای ترک زمین بیابد؛ در غیر این صورت نسل ما در معرض خطر انقراض قرار خواهد گرفت.))

هاوکینگ می افزاید: ((جلوگیری از وقوع یک فاجعه در طی چند سده آینده به اندازه کافی سخت خواهد بود، چه برسد به چند هزار یا چند میلیون سال آینده. تنها شانس ما برای بقای طولانی نسلمان نه در نگاه درونی به سیاره زمین، بلکه در اندیشه گسترش در فضا خواهد بود.))

به اعتقاد هاوکینگ انسان هایی که بر روی زمین باقی می مانند در معرض وقوع دو فاجعه هستند. اول، انواع بلاهایی است که ما بر سر خودمان می آوریم که از آن جمله میتوان به اثرات شدید و ویرانگر احتمالی ناشی از تغییر شرایط آب و هوایی زمین و جنگ هسته ای یا بیولوژیکی اشاره کرد.

تعدادی از پدیده های کیهانی نیز میتواند اجل ما را فرا بخواند! یک سیارک بزرگ میتواند به زمین برخورد کند و بخش زیادی از جمعیت را نابود کرده و زمین را غیر قابل سکونت کند. یا اینکه یک ابرنواختر یا انفجار پرتوی گاما در ناحیه ای از کهکشان راه شیری کا ما در آن قرار داریم میتواند برای حیات بر روی زمین ویرانگر باشد.

حیات بر روی زمین حتی میتواند توسط یک تمدن فرا زمینی به خطر بیفتد. هاوکینگ پیش از این در این باره در برنامه ((درون کیهان همراه با استفان هاوکینگ)) شبکه تلویزیونی دیسکاوری صحبت کرده است.

هاوکینگ در آن برنامه اشاره کرد که بیگانگان خطرناک ممکن است بخواهند جهت استفاده از منابع زمین برای خودشان بر زمین چیره شوند. در آن صورت برای بقای نسل ما بهتر است که بخشی از انسان ها در قالب یک برنامه پشتیبان در دنیاهای دیگر مستقر شوند.

هاوکینگ در مصاحبه اش با Big Think با اشاره به یک ضرب المثل مشهور انگلیسی میگوید: ((نسل بشر نباید تمام تخم مرغ هایش را در یک سبد و در واقع در یک سیاره نگاه دارد. بگذارید امیدوار باشیم که پیش از سقوط سبد محموله آن به اندازه کافی در نقاط مختلف گسترش پیدا کرده باشد.))

منبع: Space.com

اجازه بدهید تا شمارش معکوس را آغاز کنیم. کاوشگر سپیده دم ناسا کمتر از یک سال تا رسیدن به سیارک عظیم وستا فاصله دارد.

مارک ریمن مهندس ارشد کاوشگر سپیده دم در آزمایشگاه جت پیشران ناسا می گوید: ((هیچ چیز جذاب تر از آشکار کردن یک دنیای ناشناخته نیست. وستا ما را متحیر خواهد کرد.))

قرار است کاوشگر سپیده دم در اواخر جولای 2011 وارد مدارش به دور وستا شود. به محض اینکه اولین تصاویر مهیج سپیده دم به زمین ارسال شد، محققان به سرعت آن را به فیلم تبدیل خواهند کرد تا همگی باهم سوار سپیده دم شویم.

ریمن میگوید: ((تصاویر به گونه ای خواهد بود که گویی کاوشگر در ناحیه ای در فضا شناور مانده و وستا در حال چرخش در زیر آن است.))

لوگوی ماموریت سپیده دم.

ماموریت های پیشین تعدادی از سیارک ها را از نزدیک مورد بررسی قرار داده اند اما هیچ کدام از آن سیارک ها به بزرگی این یادگار عظیم از منظومه شمسی اولیه نبوده اند. وستا با 563 کیلومتر قطر و درحالیکه نزدیک به 10 درصد کل جرم کمربند سیارک ها را تشکیل داده است برای خودش دنیایی است.

ریمن می افزاید: ((وستا یک جرم بزرگ، صخره ای و همچون زمین خاکی است. وستا بیشتر شبیه به ماه و عطارد است تا صخره های کوچک معلق در فضا که ما پیش از این به آنها پرواز کرده ایم. برای مثال در قطب جنوب وستا دهانه ای وجود دارد که کوهی که درونش واقع است بزرگتر از سیارک اروس می باشد.))

سپیده دم به مدت یکسال به دور وستا خواهد چرخید و به مطالعه دقیق آن خواهد پرداخت تا به اولین کاوشگری تبدیل شود که به دور جرمی در کمربند سیارک ها چرخیده است. پس از آن، سپیده دم وستا را ترک کرده و وارد مدار یک جرم بیگانه دیگر خواهد شد، سیاره خرد سرس، اما داستان سرس، داستان دیگری است.

با کلیک بر روی تصویر فیلمی کوتاه در مورد معرفی کاوشگر سپیده دم مشاهده خواهید کرد.

بسیاری از دانشمندان وستا را یک سیاره اولیه میدانند. این سیارک زمانی در مرحله تکامل و تبدیل شدن به سیاره ای کامل بود اما این تکامل توسط مشتری قطع شد. غول منظومه شمسی به قدری پر جرم شد که نیروی گرانش آن، اجرام درون کمربند سیارک ها را به جنب و جوش وادار کرد و جلوی ادغام این اجرام را در همدیگر گرفت.

کریستوفر راسل محقق ارشد پروژه میگوید: ((وستا میتواند مطالب زیادی در مورد چگونگی تشکیل سیارات به ما بیاموزد. یک تیم کامل از دانشمندان بر لبه صندلی هایشان نشسته اند و بی صبرانه منتظر اولین تصاویر ارسالی از وستا هستند.))

زمان رسیدن رسمی سپیده دم به وستا، که ریمن آن را ((بخش جذاب ماموریت)) می نامد، ماه مه (فروردین ماه) آینده آغاز خواهد شد. برخلاف فرِآیند قرارگیری در مدار در سایر کاوشگرها، در سپیده دم این مرحله به شکل قابل مقایسه ای دل پذیرتر خواهد بود.

این تصویر کدر از وستا (البته با احترام نسبت به تلسکوپ فضایی هابل) در سال 2011 و با رسیدن کاوشگر سپیده دم به سیارک وستا به تصویری شفاف تبدیل خواهد شد.

به طور معمول ورود یک فضاپیما به مداری به دور یک جرم آسمانی همراه با لحظات حساسی است که در طی آن مانورهای لازم جهت انجام این امر باید با دقت بسیار بالایی انجام شود. چنانچه کاری درست پیش نرود، همه چیز ممکن است از دست برود. اما سپیده دم، با نیروی پیش رانشی آرام، به تدریج به صورت مارپیچ به سمت هدفش حرکت میکند و در حال چرخش به سمت آن نزدیک و نزدیکتر میشود.

پیشرانش کامل سپیده دم برای انجام سفر طولانی بین سیاره ایش به گونه ای است که بیشتر به تغییر تدریجی مدارش به دور خورشید بستگی دارد. بدین ترتیب هنگامیکه سپیده دم در مجاورت وستا قرار میگیرد مدارش شباهت زیادی به مدار وستا دارد.

تنها با اندکی تغییر در خط سیر، کاوشگر خودش را قادر خواهد ساخت تا توسط گرانش وستا به دام بیفتد.

حتی یک موتور پیشران آرام هم برای قرار دادن کاوشگر در مدارش بسیار مفید خواهد بود. این کار همچون ادغام شدن یک اتومبیل از جاده ای دیگر در یک بزرگراه است، تنها به یک شتاب تدریجی نیاز است. سپیده دم حتی این انتقال را احساس نخواهد کرد اما به راحتی در مداری به دور اولین هدفش قرار خواهد گرفت.

اولین مدارگردی های تحقیقاتی سپیده دم در ارتفاع زیاد و به آرامی صورت خواهد گرفت و چرخش به دور وستا در ارتفاعی حدود 2700 کیلومتر چندین روز به طول خواهد انجامید. پس از جمع آوری گنجینه ای ارزشمند از تصاویر و اطلاعات از ارتفاع بالا، سپیده دم بار دیگر از نیروی پیشرانش استفاده خواهد کرد و به صورت مارپیچی به مدارهای پایین تر نزدیک خواهد شد تا درنهایت در مداری به ارتفاع 160 کیلومتر که حتی از مدار ماهواره ها به دور زمین کمتر است قرار گیرد.

بخش هایی از سطح وستا با دهانه ها و شاید هم آتشفشان ها یادآور چهره ی سطح زمین و ماه خواهد بود.

کارول ریموند قائم مقام علمی پروژه میگوید: ((ما انتظار دیدن آتشفشانهای فعال را نداریم. اما شاید در آنجا آتشفشان های قدیمی باشند که هنوز بتوان از میان دهانه ها آنها را تشخیص داد.))

((در عین حال مناظر دیگر میتوانند با آنچه که پیش از این تصویر میشد کاملا فرق داشته باشند. و این لذتی مطلق خواهد بود!))

منبع: ناسا